My analizujemy lokaty, Ty je wybierasz

Co grozi za zerwanie lokaty?

Portrait
Krzysztof Duliński
Dziennikarz z doświadczeniem w roli rzecznika prasowego i specjalisty ds. public relations. W wolnych chwilach lubi czytać i odkrywać nowe miejsca podczas górskich wędrówek.
Co grozi za zerwanie lokaty?
Źródło: © Watchara/Adobe Stock

Założenie lokaty jest formą umowy między klientem a bankiem, w której posiadacz oszczędności zobowiązuje się do przekazania pieniędzy na określony czas, a instytucja finansowa gwarantuje mu za to wypłatę „wynagrodzenia” w postaci odsetek. A co się dzieje, gdy nastąpi zerwanie lokaty przed terminem? Jak to wygląda w praktyce dla lokat terminowych, a jak dla lokat strukturyzowanych? Ile trwa likwidacja lokaty? Odpowiedzi znajdziesz poniżej.

Jeśli masz oszczędności, to z pewnością rozglądasz się za możliwością ich pomnożenia. Wybór produktów dostępnych na rynku jest bardzo szeroki: od akcji, przez fundusze inwestycyjne, aż po depozyty i obligacje skarbowe. Osobom dążącym do osiągnięcia ponadprzeciętnych wyników, godzącym się z ryzykiem straty, polecane są akcje i fundusze inwestycyjne. Dla tych, którzy zadowolą się mniejszym, ale za to pewnym zyskiem, przeznaczone są obligacje skarbowe i depozyty, czyli konta oszczędnościowe i lokaty. Przyjrzyjmy się bliżej tym ostatnim.

Skąd bank ma pieniądze na odsetki?

W bardzo dużym uproszczeniu można powiedzieć, że rolą banków jest kojarzenie ze sobą osób, które mają nadmiar pieniędzy (posiadaczy oszczędności) z tymi, którzy ich potrzebują (chcą je pożyczyć). Zakres tzw. akcji kredytowej w dużej mierze uzależniony jest od funduszy zgromadzonych na depozytach oraz aktualnej sytuacji gospodarczej.

Konieczność spełnienia różnego rodzaju wymagań nadzoru finansowego rzutuje na warunki kredytów i lokat oferowanych przez dany podmiot. Jeśli ma on dużo zgromadzonych środków, a zainteresowanie kredytami jest niewielkie, to oprocentowanie lokat jest na niskim poziomie; bank nie jest zainteresowany otwieraniem kolejnych depozytów, gdyż wpływy z odsetek i innych opłat od kredytobiorców nie przynoszą mu dochodów pozwalających na wypłatę atrakcyjnego „wynagrodzenia” dla oszczędzających.

Jak widzisz, bank musi zachować odpowiednie proporcje między wysokością zgromadzonych depozytów i wypłacanymi za nie odsetkami, a sumą udzielonych kredytów i związanych z nimi opłat.

Jakie skutki niesie ze sobą likwidacja lokaty terminowej?

Odpowiedź na tak postawione pytanie może być różna, zależnie od warunków zapisanych w regulaminie konkretnego produktu.

Regułą jest, że zerwanie takiej lokaty przed upływem terminu zapisanego w umowie oznacza utratę wszystkich odsetek, zwłaszcza w przypadku lokaty krótkoterminowej (do 3 miesięcy). Bywa, że przy dłuższych depozytach można otrzymać „wynagrodzenie” za pewien czas (np. za kwartał) albo za cały okres trwania lokaty. Tyle tylko, że wówczas jest ono liczone wg stawki standardowej (jeśli był to depozyt promocyjny) lub wskazanej przez bank w regulaminie danej lokaty.

Możliwych wariantów jest bardzo wiele, dlatego zakładając każdy depozyt, warto dokładnie zapoznać z warunkami, jakie oferuje bank, by mieć świadomość, co grozi za niedotrzymanie umowy.

Czy można zerwać lokatę strukturyzowaną lub progresywną?

Wszelkie produkty depozytowe są dobrowolne i bank nie ma prawa zabronić rezygnacji z nich. Może jednak na różne sposoby zniechęcać klienta do zerwania umowy.

Przedterminowa likwidacja lokaty strukturyzowanej (rodzaj depozytu łączący gwarancję pewnego zysku z tradycyjnej lokaty z możliwością osiągnięcia dodatkowego zarobku dzięki elementowi inwestycyjnemu) oznacza dość poważne konsekwencje - kara może być wyższa od wypracowanych odsetek, i w konsekwencji nie odzyskasz nawet całego wpłaconego kapitału.

Inaczej wygląda sytuacja przy likwidacji lokaty progresywnej (jej oprocentowanie jest niskie w pierwszych tygodniach/miesiącach trwania depozytu, a potem coraz gwałtowniej rośnie, by osiągnąć maksimum w ostatnim okresie). Podobnie jak konto oszczędnościowe jest ona przeznaczona dla osób, które nie potrafią precyzyjnie określić, kiedy będą im potrzebne zdeponowane pieniądze. Obowiązuje zasada - im dłużej utrzymasz depozyt, tym wyższe otrzymasz odsetki. Oprocentowanie jest wypłacane za każdy pełny tydzień/miesiąc trwania lokaty. Można spotkać też oferty dające prawo do otrzymania odsetek za każdy dzień do momentu wypłaty.

Musisz wiedzieć, że gdybyś potrzebował tylko części ze zdeponowanych pieniędzy i zdecydował się na ruch: dziś wypłacam wszystko, a jutro wpłacę kwotę, która jest mi zbędna, to założony depozyt będzie traktowany jako nowy, czyli jego oprocentowanie będzie liczone według skali dla pierwszego okresu obowiązywania umowy lokaty.

Ile trwa likwidacja lokaty?

Regulaminy konkretnych depozytów terminowych na ogół nic nie mówią na ten temat, podobnie ogólne przepisy bankowe. Można więc przyjąć, że w takich przypadkach pieniądze dotąd „zamrożone” na lokacie są natychmiast dostępne dla klienta. W przypadku dużej kwoty może się pojawić problem z jej wypłatą w kasie banku, może być konieczne uprzedzenie placówki o takiej transakcji (tzw. awizowanie wypłaty).

Zdarzają się jednak wyjątki od tej reguły. Dotyczy to niekiedy lokat długoterminowych, których czas trwania liczony jest w latach, i prawie zawsze lokat strukturyzowanych. W ich przypadku okres oczekiwania na pieniądze jest bardzo różny (może wynosić kilka dni lub kilka tygodni), zależy tylko i wyłącznie od treści regulaminu danego depozytu.

O ile można zrozumieć, że trzeba poczekać na środki złożone na lokacie strukturyzowanej (bank musi zlikwidować część inwestycyjną, co zajmuje przynajmniej 3-4 dni), o tyle oczekiwanie na pieniądze z typowej lokaty terminowej nosi już znamiona kary za zerwanie umowy i jest nieetyczne.

Kilka rad na zakończenie

Z pewnością zależy Ci, by jak najwięcej zarobić na odsetkach od zgromadzonych oszczędności. Dlatego przed powierzeniem bankowi pieniędzy zastanów się, kiedy mogą Ci być one potrzebne. Jeśli nie potrafisz tego określić, zdecyduj się na konto oszczędnościowe lub lokatę progresywną.

W przypadku, gdy masz pewność, że możesz „zamrozić” środki na pewien czas – zdecyduj się na lokatę terminową. Na wszelki wypadek podziel swoje oszczędności na dwa lub więcej depozytów. Wówczas, gdyby pojawiły się nieprzewidziane wydatki, zerwiesz tylko niektóre lokaty i utracisz jedynie część naliczonych odsetek.

Pamiętaj, że oprocentowanie lokaty terminowej obowiązuje przez cały czas jej trwania (pomijamy bardzo rzadki przypadek depozytu ze zmiennym oprocentowaniem), natomiast na koncie oszczędnościowym bank ma prawo do jego zmiany w dowolnym momencie (chyba że regulamin oferty mówi coś innego). Krótko mówiąc: nie zrywaj lokaty, bo to się nie opłaca.

Przeczytaj także

Komentarze